ق . ) ، مورّخ شهير و صاحب « سنى ملوك الارض و الانبياء » است . اين اثر بيشتر از ايرانيان باستان ، آشورىها ، سريانىها و اعراب گفتگو مىكند و توضيح مختصرى دربارهء احوال و اوضاع دورهء خليفه مطيع للّه نيز مىدهد . ( دهخدا ) يكى ديگر از تاريخ‌نويسانى كه مستوفى نام مىبرد ، ابن الاثير ، عزّ الدين ، على بن محمّد ، مؤلف « اسد الغابة فى معرفة الصّحابة » و « كامل التّواريخ » است . وهب نيز ، همان وهب بن منبّه است ، مكنّى به عبد اللّه . وى از ايرانيان متولد يمن است . او نخستين كسى است كه در اسلام ، تاريخ و قصص نوشت . گفته‌هاى او ، بيشتر دربارهء اخبار اهل كتاب و تفاسير قران است . وهب در 116 ه . ق . در صنعا درگذشته است . ( دهخدا ) از منابع عمدهء مصحّح در كار تصحيح اثر - چنان‌كه از مآخذ كتاب نيز پيداست - به ويژه بايد به دو اثر ارزشمند تاريخ طبرى و كامل التّواريخ اشاره كرد . دليل اين امر ، جامعيّت و افزونى مطالب مربوط به عصر عبّاسيان ، در دو اثر ياد شده است . از جمله موارد مهمى كه مصحّح ، در امر تصحيح به دو كتاب ياد شده استناد جسته است ، استخراج و ضبط كامل و صحيح اعلامى است كه در اين متن حذف و يا تلخيص شده است . علاوه برآن ، تطبيق برخى مطالب اين اثر با مطالب مندرج در دو كتاب ياد شده و ضبط تفاريق و تشابهات ميان مطالب اين متون از جمله موارد استفاده از دو مأخذ ياد شده است . آثار حمد اللّه مستوفى 1 . تاريخ گزيده : تاريخ گزيده ، خلاصه‌اى از تاريخ عمومى عالم است كه از به دو خلقت تا وزارت خواجه غياث الدّين محمّد پسر خواجه رشيد الدّين فضل اللّه همدانى ( 730 ه ) را دربرمىگيرد . اين كتاب ، منتخبى از مطالب « جامع التّواريخ رشيدى » و ديگر منابع تاريخ‌نويسى پيش از اوست ، به‌علاوه ، دو باب با عناوين : باب پنجم كه در ذكر ائمّهء سنّت و قرّاء و مشايخ و علماى دين ، رضوان اللّه عليهم اجمعين ( در شش فصل ) ، و باب ششم كه در ذكر احوال باب الجنّة قزوين كه محلّ تولّد مؤلّف است ( در هشت فصل ) . البتّه ، مستوفى در فصل ششم از باب پنجم ، در ذكر شاعران عرب و عجم ، فهرستى